Bilnex Üretim Modülü ile Reçete, İş Emri ve Maliyet Yönetimi

Üretim yapan bir işletmede en pahalı bilinmezlik, bir ürünün gerçekte kaça mal olduğunu bilmemektir. Fiyatı hesapla değil hisle belirleyen işletmeler, ya rekabette geride kalır ya da zararına satar. Bilnex Üretim modülü, bu bilinmezliği ölçülebilir hâle getirir.

Reçete: üretimin temel yapı taşı

Reçete, bir mamulün hangi hammaddelerden, hangi miktarlarda üretildiğini tanımlar. Doğru kurulmuş bir reçete şunları içerir:

• Hammadde kalemleri ve miktarları
• Yarı mamul bileşenleri (varsa alt reçeteler)
• Fire oranları (kalem bazında)
• İşçilik ve genel üretim giderleri
• Alternatif hammadde tanımları

Fire oranını neden kaleme özel tanımlamalısınız?

Genel bir fire oranı vermek pratik görünür ama maliyeti çarpıtır. Kesim firesi yüksek bir hammadde ile neredeyse firesiz bir katkı maddesini aynı oranla hesaplamak, ürün maliyetinde çift haneli sapmalara yol açabilir.

İş emri: planlanan ile gerçekleşenin karşılaştırılması

İş emri, üretimin plan aşamasını gerçek üretimle karşılaştırmanızı sağlar. Tipik akış:

1. Sipariş veya stok seviyesine göre iş emri açılır.
2. Reçeteye göre gerekli hammadde miktarı hesaplanır.
3. Depodan hammadde çıkışı yapılır.
4. Üretim tamamlandığında mamul girişi yapılır.
5. Planlanan ve gerçekleşen tüketim karşılaştırılır.

Bu karşılaştırma, üretim verimliliğinin en sade göstergesidir. Sürekli sapma veren bir kalem varsa; ya reçete gerçeği yansıtmıyordur ya da sahada bir kayıp vardır.

Maliyet hesaplama yaklaşımları

Hangi yöntemi seçerseniz seçin, kritik olan tutarlı uygulamaktır. Yöntem değiştirmek, dönemler arası karşılaştırmayı imkânsız hâle getirir.

Vardiya ve toplu üretim

Vardiyalı çalışan işletmelerde üretim miktarının vardiya bazında izlenmesi, verimlilik farklarını görünür kılar. Toplu üretim özelliği ise seri üretimde her partiyi tek tek kaydetme yükünü ortadan kaldırır.

Yarı mamul yönetiminde üç kural

1. Yarı mamulü stokta izleyin

Ara ürünü stokta takip etmezseniz, üretim ortasında kalan malzemenin maliyeti kaybolur.

2. Alt reçeteleri ayrı tanımlayın

Yarı mamulün kendi reçetesi olmalı; böylece maliyet zinciri hammaddeden mamule kadar izlenebilir.

3. Depo ayrımı yapın

Hammadde, yarı mamul ve mamul için ayrı depolar tanımlayın. Karışık depo, sayımı ve maliyeti bozar.

Üretimden raporlamaya: hangi göstergeleri izlemeli?

• Birim maliyet trendi: Aylık bazda ürün maliyetinin seyri
• Fire oranı gerçekleşmesi: Reçetedeki fire ile fiili fire farkı
• İş emri tamamlanma süresi: Planlanan ve gerçekleşen süre
• Hammadde tedarik süresi: Sipariş-teslim aralığı
• Kapasite kullanımı: Vardiya başına üretilen miktar

Üretim kurgunuzu birlikte tasarlayalım

Üretim modülü kurulumları, standart bir ön muhasebe kurulumundan farklıdır: önce süreç haritası çıkarılır, sonra reçete yapısı tasarlanır. Quantumix Bilişim olarak bu analizi sizinle birlikte yapıyor, ardından ERP kurulumunu gerçekleştiriyoruz.

Sıkça sorulan sorular

Reçetesi olmayan bir üretim takip edilebilir mi?

Sınırlı olarak evet; ancak maliyet doğruluğu düşer. En azından ana hammadde kalemleri için reçete tanımlamak, maliyet takibinin asgari şartıdır.

Fason üretim nasıl takip edilir?

Fasoncuya gönderilen hammadde, fason deposu üzerinden izlenir; dönen mamulün maliyeti hammadde + fason işçilik olarak hesaplanır.

Üretim modülü hangi sektörlerde kullanılıyor?

Gıda, mobilya, tekstil, kimya, metal işleme ve ambalaj başta olmak üzere reçeteli üretim yapan tüm sektörlerde kullanılabilir.

Önceki Blog

Mobilnex ile Saha Satışı: Plasiyer ve Depo Operasyonunu Cebe Taşıyın

Sonraki Blog

e-Bilnex ve Bulut ERP: Sunucusuz Çalışmanın Avantajları ve Sınırları